SEYFE  GÖLÜ

Rakım                             : 1110 m.

Ramsar Alanı                 : 10700 ha.

İç Anadolu Bölgesinde Kırşehir İlinin kuzeydoğusundaki tektonik kökenli çukurlukta yer almaktadır. İdari olarak Kırşehir İlinin Mucur İlçesi sınırları içerisindedir. Adını batısındaki Seyfe Köyü’nden almaktadır. Kapalı bir havzada bulunduğundan dışarıya akıntısı yoktur. Bu nedenle suları tuzludur.

 Ankara'ya 220 km, Kırşehir İline ise 30 km. mesafededir.  152.200 hektarlık Seyfe kapalı havzasının güney ucunda yer alan göl; Oligosen sonrasında değişik doğrultularda gelişmiş bulunan faylanmalar sonucunda meydana gelmiştir. Havzanın taban kotunda (1100 m.) yer alan göl, aynı zamanda havzanın doğal drenaj alanıdır.

 Batıdan Kervansaray (1167 m.) ile Gölyaka tepeleri, kuzeyden Kızıldağ (1355 m.), doğudan ise yükseklikleri 1135 m’ye kadar ulaşan küçük tepeler ile sınırlanmıştır.

Göl, batı ve kuzeybatısındaki pınarlar ve dip kaynakları ile drenaj alanı yüzeysel akışı   ile göl alanına düşen yağışlarla beslenmektedir. Boşalımı ise buharlaşma ile gerçekleşmektedir.

Yörenin çok az yağış alması, gölü besleyen derelerin yazın büyük ölçüde kuruması ve yüksek buharlaşmanın da etkisiyle yaz mevsiminde su seviyesi 60-70 cm. ye kadar   düşer ve büyük bir kesimi tuzlu bataklığa dönüşür. Göl alanı, su düzeyine bağlı olarak 1500 hektar ile 7000 hektar arasında değişir. Ortalama alanı 3400 hektardır. Maksimum su derinliği 165 cm. dir. 

Göl kıyılarının büyük bir bölümü çamurlu ve düzdür. Gölü besleyen en önemli tatlı su kaynağı olan Seyfe pınarlarının göle ulaştığı yerde küçük bir delta oluşmuştur. Seyfe pınarlarının suları küçük bir rezervuarda tutulmakta ve yazın sulamada kullanılmaktadır. Rezervuar çevresinde ve batı kıyılarında kavaklık ve söğütlük alanlar bulunmaktadır. Gölün kuzeyinde göl kıyısına kadar uzanan geniş step alanları mevcuttur. Diğer kıyılar genellikle tarlalarla çevrilmiştir.

Geçici göl alanının doğu ve güneydoğusunda gölde üreyen ve kışlayan kuşlar için son derece önemli olan hafif tuzlu ve tatlı su bataklıkları bulunmaktadır.

İŞLEV VE DEĞERLERİ

Seyfe Gölü, dip faunası ve organizma çeşitliliği bakımından fakir olmasına karşın, yoğunluk olarak oldukça zengindir. Ancak Bazı yıllar 100.000'i aşan kuşun yörede toplanması bu zenginliğin en önemli göstergesidir.

Besin maddelerince zengin oluşunun yanısıra, tuzlu su gölü, tuzludan tatlıya doğru değişen nitelikteki bataklıkları, geniş step alanları ve predatörlerden uzakta, güvenli adalar gibi farklı ekolojik karakterdeki yaşama ortamları, değişik türden binlerce kuşa ideal beslenme, barınma ve üreme ortamı oluşturmuştur.

Göl, sonbaharda yüzbinlerce ördeğin konaklama alanıdır. Göl çevresi ise sonbaharda leyleklerin önemli toplanma alanlarından biridir.

FLORA VE VEJETASYON

 Seyfe gölü havzasında, Orta Anadolu step iklimi hakimdir. Gölü çevreleyen alanlar ağaç ve çalı örtüsünden yoksundur.  Gölün kuzey kesimlerinde yarı çalı formunda olan Lycium depressum türüne ait topluluklar görülmektedir. Seyfe Köyü civarında ise meyve bahçeleri, kavaklık ve söğütlük alanlar bulunmaktadır.

 Göl suyu tuzlu olduğu için su içi bitkilerine rastlanmaz. Tuzlu suyun etkili olduğu yerlerde ve tuzlu bataklıklarda Halocnemum strobilaceum, Salicornia prostrata, Salsola inermis, Panderia pilosa, Petrosimonia brachiata, Krascheninnikovia ceratoides, Camphorosma monspeliaca, Gypsophila perfoliata, Frankenia hirsuta, Limonium iconicum, Limonium globuliferim gibi bitkiler hakimdir.

 Ayrıca, kaynakların göle karıştığı yerlerde ve kanallarda phragmites australis, Sparganium erectum, Thypa angustifolia, Potamogeton pectinatus, İris pseudocorus gibi tatlı su bitkilerine rastlanır.

FAUNA VE ORNİTOLOJİK ÖNEMİ

Göldeki en önemli canlı grubunu su kuşları oluşturmaktadır. Göl suları tuzlu ve sodyumlu olduğundan balık türlerine rastlanmaz. Sadece tatlı suların göle karıştığı yerlerde ve göl içerisindeki yayılım alanlarında Aphanius chantra ve Spirlinus sp. (dişli sazancık) gibi 5-6 cam. Boyunda iki küçük balık türü yaşamaktadır. Bu balıkların ticari bir değeri olmamakla birlikte, pelikan ve balıkçıl gibi su kuşlarının besinleri olarak ekolojik değerleri büyüktür.

Göl tabanı kuşların beslenmesi bakımından son derece değerli olan, Chironomidae   larvaları ile Planonbis sp., Ylmnaea sp. Ve Physa sp. gibi kabukluklar bakımından çok zengindir. Burada kuşların yoğun olması kuşların chironomidae larvaları ile beslendiklerinin bir göstergesidir.

Yapılan gözlemler neticesinde, göl ve çevresinde 187 kuş türü tespit edilmiştir. Göldeki kuş varlığı, göç dönemlerinde ve kışın büyük sayılara ulamaktadır. Sakarca kazı, suna, angıt, çamurcun ve sakarmeke kalabalık gruplar oluşturur.  Seyfe Gölü, aynı zamanda su kuşları için ülkemizdeki önemli kuluçka alanlarından biridir. Gölün doğusundaki adalarda, flamingo, ak pelikan, kaşıkçı, küçük ak balıkçıl, macar ördeği, uzun bacak, kılıç gaga, mahmuzlu kız kuşu, akdeniz martısı, karabaş martı, gülen sumru kuluçkaya yatan önemli kuş türleridir. Seyfe Gölü , Tuz gölünden sonra flamingonun ülkemizdeki en önemli üreme alanı gölün doğusundaki adalarda yaklaşık 2000 çift flamingo kuluçkaya yatmaktadır. Göl, sonbaharda yüzbinlerce ördeğin konaklama alanıdır. Göl çevresi ise sonbaharda leyleklerin önemli toplanma alanlarından biridir.

Göl çevresindeki stepler, nesli dünya çapında tehlikede olan kuş türlerinden biri olan toyun beslenme ve üreme alanıdır.

TARİHİ VE KÜLTÜREL DEĞERLER

Arkeolojik kazılarda ele geçen buluntulardan yöreye ilk yerleşimlerin Tunç Çağında (İ.Ö. 3500-2000 yılları) olduğunu göstermiştir. Göl ve çevresinde bu döneme ait 20 höyük ve tümülüs vardır. Yapılan araştırmalar, tarih boyunca göl kıyısına yerleşen halkın tarımla uğraştığını ortaya çıkarmıştır. Halkın bir yandan tarımla uğraşırken diğer yandan da göçmen kuşları avlayarak beslendikleri tahmin edilmektedir. Höyüklerden çıkarılan tarihi eserler Kırşehir müzesinde korunmaktadır.

İNSAN AKTİVİTELERİ

Tarım

Göl çevresindeki halkın temel uğraşısını tarla tarımı ve hayvancılık oluşturmaktadır. Halkın %90'ı geçimini bu yolla sağlamaktadır. Havzanın %91.7'sinde kuru tarım, %8.3'ünde ise sulu tarım yapılmaktadır.

Tarımı yapılan başlıca ürünler buğday, şeker pancarı, arpa, mercimek, nohut, fasulye, yulaf ve ayçiçeğidir. Az da olsa meyve ve bağ tarımı da yapılmaktadır.

Havzada mera alanlarının geniş yer tutması, mera hayvancılığını ön plana çıkarmıştır.

Avcılık

Alanın 1990 yılında tabiatı koruma Alanı olarak ilan edilmesini takiben avcılık tamamen yasaklanmıştır.

Turizm

Yöredeki höyük ve tümüslerin taşıdığı tarihi ve kültürel zenginlik, gölün sahip olduğu zengin kuş varlığı, göl ve çevresinin oluşturduğu manzaranın güzelliği, göl ve çevresini doğa turizmi yönünden önemli bir potansiyele sahip kılmıştır.

KORUMA VE YÖNETİM

Göl ve çevresindeki 10.700 hektarlık saha 26.8.1990 tarihinde Tabiatı Koruma Alanı ilan edilmiştir. Göl aynı zamanda 1. derece Doğa Sit alanıdır. Sürekli ve geçici göl alanını da kapsayan 10.700 hektarlık alan 1994 yılında Ramsar Sözleşmesi   listesine dahil edilerek alanın doğal yapısının ve ekolojik karakterinin korunması uluslar arası düzeyde de taahhüt edilmiştir. Ancak, alanın korunması ve izlenmesi için idari bir mekanizma bulunmamaktadır.

Ekleme

Kırşehir'de bir zamanlar 187 kuş türüne ev sahipliği yapan Seyfe Gölü, kooperatiflerin bilinçsizce su çekmesi yüzünden kuruyarak yok oldu. Türkiye'nin sayılı doğal göllerinden Yenişehir Gölü ise can çekişiyor.

Kırşehir'in Mucur ilçesinde bulunan Seyfe Gölü, yılların ihmali sonucu çöl haline geldi. Turizm tanıtım broşörlerinde 'Kuş Cenneti' olarak anlatılan eşsiz güzellikteki göl, su tahliyesi ve kooperatiflerin sürekli su çekmesi sonucunda kuruyarak yok oldu. Türkiye'nin alttan beslenen nadir doğal göllerinden olan Hatay'daki Yenişehir Gölü de, çevresinde sorumsuzca açılan kuyular sebebiyle kuraklık tehlikesiyle karşı karşıya.

Orman Bakanlığı, Kültür Bakanlığı ve Çevre Bakanlığı tarafından koruma altında bulunan Seyfe Gölü'nde bundan bir yıl öncesine kadar 187 çeşit olmak üzere 100 bin kuş yaşamaktaydı. 1.080 metrekare alanı bulunan göle her yıl gelen yaklaşık 35 bin flamingo, ziyaretçilerin ilgi odağı oluyordu. Bu yıl gelen flamingolar ise su olmadığı için gölü terk ettiler. Daha önce 200'e yakın kuş çeşidinin yaşadığı Seyfe'de şimdi sadece 3-5 çeşit kuş türü kaldı. Çocukların oyun alanı hale gelen gölün orta yerine kadar otomobil ile gezinti yapılabiliyor. Seyfe köyü Muhtarı Mehmet Dellal, su tahliyesi için Devlet Su İşleri tarafından açılan drenaj kanalı ile kooperatiflerin gölden su çekmelerinin gölün kurumasına sebep olduğunu ileri sürdü.